Windows 11 psuje VPN i desktop po aktualizacjach

Wrześniowy patchday z kolejnymi problemami

Wrześniowe aktualizacje dla Windows 11 z 2026 roku okazały się wyjątkowo kłopotliwe. Microsoft potwierdził dwa osobne błędy, które dotykają części użytkowników i administratorów w środowiskach firmowych: problem z Always On VPN oraz kłopoty z ładowaniem pulpitu po zalogowaniu.

W obu przypadkach źródłem są poprawki rozesłane 8 września 2026 r., a skutki widać zarówno na zwykłych stacjach roboczych, jak i w środowiskach opartych o Azure Virtual Desktop.

Always On VPN zatrzymuje się na „Łączenie”

Pierwszy z błędów dotyczy połączeń Always On VPN, czyli mechanizmu, który ma automatycznie zestawiać tunel do sieci firmowej, gdy komputer ma dostęp do internetu.

Po instalacji wrześniowych aktualizacji część urządzeń nie jest w stanie połączyć się z VPN. Objawy są typowe:

• połączenie wisi na etapie „Wird verbunden” / „Connnecting”,
• klient próbuje łączyć się w pętli,
• kolejne próby mogą kończyć się komunikatem „The specified port is already in use”.

Microsoft wskazał, że problem pojawia się zwłaszcza wtedy, gdy profil VPN jest skonfigurowany tak, by automatycznie przełączać metodę połączenia po nieudanej próbie. W praktyce chodzi o scenariusze, w których system wybiera między IKEv2 i SSTP.

Dotknięte są m.in. następujące aktualizacje:

• KB5124008 — Windows 11 24H2 i 25H2,
• KB5124012 — Windows 11 26H1 w wersji ARM.

Tymczasowe obejście

Na razie nie ma gotowej poprawki. Microsoft zaleca administratorom zmianę konfiguracji profilu Always On VPN i rezygnację z automatycznego wyboru protokołu na rzecz jednego, stałego rozwiązania:

• tylko SSTP, albo
• tylko IKEv2.

Wybór zależy od środowiska, wymagań bezpieczeństwa i sposobu wdrożenia. To jednak kompromis: SSTP zwykle lepiej przechodzi przez firewalle i sieci publiczne, a IKEv2 bywa wydajniejszy, ale może być bardziej podatny na ograniczenia sieciowe.

Czarny ekran i brak pulpitu po logowaniu

Drugi problem dotyczy wcześniejszego preview update z 27 sierpnia 2026 r. oraz późniejszych aktualizacji. Po zalogowaniu część użytkowników widzi czarny ekran, a pulpit nie uruchamia się automatycznie.

Microsoft potwierdził, że objawy mogą obejmować:

• czarny ekran po logowaniu,
• brak automatycznego załadowania sesji pulpitu,
• konieczność ręcznego uruchomienia explorer.exe,
• wpisy o awariach Windows Explorer w dziennikach zdarzeń.

Problem był szczególnie często obserwowany na hostach Azure Virtual Desktop korzystających z FSLogix. Zdarza się też, że dotyka wybranych, już istniejących profili użytkowników.

Dotyczy to aktualizacji:

• KB5120996 — Windows 11 26H2 w wersji ARM,
• KB5120998 — Windows 11 24H2 i 25H2.

Co można zrobić

Na urządzeniu końcowym użytkownik może doraźnie uruchomić Task Manager, wybrać Nowe zadanie i ręcznie wystartować explorer.exe.

Dla środowisk zarządzanych Microsoft udostępnił też rozwiązanie Known Issue Rollback (KIR). W praktyce administratorzy muszą wdrożyć odpowiednią politykę grupową dla wskazanych wersji systemu i aktywować mechanizm cofający problematyczną zmianę.

Dostępne są dwa pakiety KIR:

• KB5124006 260924_20071 — dla Windows 11 26H1,
• KB5124010 260924_20021 — dla Windows 11 24H2 i 25H2.

Kolejny trudny miesiąc dla administratorów

Wrzesień 2026 r. przyniósł już wcześniej szereg innych problemów po aktualizacjach Windows, a dwa kolejne błędy tylko potwierdzają, że wdrażanie łatek wymaga dziś szczególnej ostrożności. W firmach warto testować poprawki na wybranej grupie urządzeń, zanim trafią szerzej do produkcji.

W przypadku Always On VPN administratorzy muszą liczyć się z koniecznością zmiany profilu, a przy problemach z czarnym ekranem — z wdrożeniem KIR lub ręcznym podniesieniem sesji Explorerem. To nie są awarie kosmetyczne, lecz błędy, które mogą realnie utrudnić pracę zdalną i logowanie do środowiska firmowego.