Phishing uderza też w AI. Ataki rosną
Cyberprzestępcy coraz częściej łączą phishing z podszywaniem się pod znane usługi i mechanizmy logowania, wykorzystując też słabości AI.
Phishing nie zwalnia tempa
Najnowsze dane pokazują, że phishing pozostaje jednym z najskuteczniejszych wektorów ataku w e-mailu. W samym trzecim kwartale 2026 roku wykryto 7,3 miliarda złośliwych wiadomości, z czego niemal 3 miliardy przypadły na sam wrzesień. To oznacza wyraźny wzrost aktywności cyberprzestępców po okresie letnim.
Co ważne, wzrost nie dotyczy wyłącznie klasycznych kampanii e-mailowych. Atakujący coraz chętniej wykorzystują także narzędzia współpracy, takie jak Microsoft Teams, oraz techniki omijające wieloskładnikowe uwierzytelnianie.
Zniknięcie Tycoon2FA wciąż ma znaczenie
Jednym z ciekawszych elementów obrazu ostatnich miesięcy jest wyraźny spadek liczby wiadomości powiązanych z platformą Tycoon2FA. Po jej rozbiciu w marcu 2026 roku, gdy zabezpieczono 330 domen, liczba związanych z nią wiadomości spadła dramatycznie. W lipcu wykryto już tylko około 21 tys. takich wiadomości, podczas gdy w lutym było ich 8,9 miliona.
To pokazuje, że działania wymierzone w infrastrukturę phishingową nadal mają realny efekt, choć oczywiście nie eliminują całego problemu.
Fałszywe usługi i wyjątki w filtrach
Microsoft zwraca uwagę na kampanie, w których przestępcy podszywają się pod legalne usługi używane na co dzień w firmach — od podpisu dokumentów po fakturowanie i ankiety. W takich atakach wiadomości często wyglądają wiarygodnie, a część z nich korzysta nawet z prawdziwych domen znanych usług.
Największym problemem okazują się jednak wyjątki w filtrach bezpieczeństwa. W analizowanym okresie aż 63% wiadomości, które powinny zostać zablokowane, było objętych jakąś formą wyjątku — najczęściej na poziomie tenant’a. To nie musi oznaczać kompromitacji konta czy otwarcia wiadomości, ale pokazuje, że zbyt szerokie reguły potrafią osłabić ochronę.
W praktyce oznacza to, że reguły tworzone po to, by nie zakłócać legalnych procesów biznesowych, mogą stać się luką wykorzystywaną przez atakujących.
QR kody, CAPTCHA i SVG pod lupą
Zmieniają się także techniki używane w kampaniach phishingowych:
- phishing przez QR code spadł do około 12,1 miliona ataków w kwartale, czyli o 67% mniej niż w drugim kwartale;
- phishing zabezpieczany CAPTCHA zanotował 3,1 miliona ataków we wrześniu;
- załączniki SVG wyraźnie zyskały na popularności i osiągnęły 10,1 miliona wykryć w sierpniu.
Format SVG jest szczególnie wygodny dla przestępców, bo to nie tylko obrazek. To plik tekstowy oparty na XML, który może zawierać JavaScript, linki, a nawet osadzoną stronę HTML. Po otwarciu w systemie Windows często uruchamia się w przeglądarce, co pozwala wyświetlić fałszywą stronę logowania bez potrzeby użycia klasycznego pliku wykonywalnego.
To jeden z powodów, dla których organizacje powinny rozważyć blokowanie SVG w poczcie, jeśli taki format nie jest im realnie potrzebny.
Device code phishing omija MFA
Szczególnie groźnym trendem jest phishing oparty na device code. W jednej z kampanii, wymierzonej w ponad 10 tysięcy użytkowników z ponad 4800 organizacji, ofiary otrzymywały dokument Word z kodem QR prowadzącym do fałszywej strony OneDrive. Po wpisaniu kodu i zalogowaniu się na prawdziwej stronie Microsoft, użytkownik nieświadomie przekazywał atakującemu ważny token sesji.
Efekt? Przestępca mógł wejść do konta Microsoft 365 bez znajomości hasła i bez ponownego przechodzenia przez MFA.
To nie jest nowy problem, ale wciąż pozostaje jednym z najskuteczniejszych sposobów obchodzenia ochrony wieloskładnikowej. Jeśli organizacja nie potrzebuje takiego przepływu logowania, warto go zablokować przez Conditional Access w Entra ID.
Teams jako kanał natarcia
Zamiast e-maila coraz częściej wykorzystywany jest również Microsoft Teams. W trzecim kwartale 2026 roku zarejestrowano około 141 tysięcy prób złośliwych połączeń. Atakujący coraz rzadziej używają nazw w rodzaju „help desk” czy „support IT”, a częściej podszywają się pod zwykłego pracownika, stosując samo imię i nazwisko.
To subtelna zmiana, ale bardzo skuteczna: użytkownik łatwiej zaufa osobie wyglądającej jak kolejny członek zespołu niż kontaktowi, który wprost krzyczy, że chodzi o wsparcie techniczne.
AI też staje się celem manipulacji
Nowym elementem całego krajobrazu jest fakt, że sztuczna inteligencja również może paść ofiarą phishingu i social engineeringu. Skoro systemy AI mają imitować ludzkie zachowania, mogą też dziedziczyć część ludzkich słabości — na przykład podatność na manipulację, błędne założenia czy zbytnią ufność wobec wejściowych danych.
To ważny sygnał: wraz z rozwojem AI powierzchnia ataku nie tylko się nie kurczy, ale wręcz rozszerza. Obrona musi więc obejmować nie tylko ludzi i systemy pocztowe, ale także nowe klasy narzędzi, które same stają się celem manipulacji.
Co z tego wynika dla firm
Najważniejsze wnioski są dość proste:
- nie ufać samemu rozpoznawalnemu logo czy nazwie nadawcy;
- regularnie przeglądać wyjątki w filtrach poczty;
- ograniczać formaty plików, które nie są potrzebne w komunikacji;
- blokować nieużywane przepływy logowania, zwłaszcza device code;
- szkolić użytkowników także pod kątem ataków w Teams i innych narzędziach współpracy.
Phishing nie jest już tylko fałszywym e-mailem z błędami językowymi. To coraz częściej precyzyjna operacja, która wykorzystuje zaufane marki, legalne mechanizmy logowania i nasze codzienne przyzwyczajenia.